الشيخ رسول جعفريان

409

تاريخ سياسى اسلام (سيره رسول خدا ص) (فارسى)

برخى روايات از قول آن حضرت نقل شده كه وى را تا سرحد كشتن زدند . « 1 » در روايت احتجاج آمده است كه حضرت هم طعام براى رسول خدا مىفرستاده و هم اخبار مكه را به ايشان منتقل مىكرده است . « 2 » اينها درست فضائلى است كه در روايت معروف عايشه در سيرهء ابن هشام و تاريخ طبرى براى عبد الله و اسماء فرزندان ابوبكر گفته شده است . و شگفت آن كه در روايت طبرى آمده است كه اسماء مىگفت ما سه شب از رسول خدا هيچ خبرى نداشتيم تا آن كه هاتفى در مكه ندايى داده اشعارى خواند كه ما تازه دريافتيم حضرت راهى مدينه شده است . « 3 » متأسفانه برخى از وابستگان به خليفهء اول نظير اسماء و عايشه فرزندان وى ( و يا ديگران از قول آنان ) ، روايات چندى را كه هدف آنها فضيلت سازى بوده نقل كرده‌اند ، اين نقلها حكايت از آن دارد كه تمامى خانواده ابوبكر نيز در جريان هجرت بوده‌اند ، در حالى كه اين امر علاوه بر آن كه با نقل مذكور سازگار نيست ، خلاف احتياط نيز به نظر مىآيد . افزون بر اين ، همان‌طور كه در بحث عوامل تحريف در سيره گذشت ، فضاى آن روايات كه از اسماء بنت ابى بكر نقل شده حكايت از آن دارد كه يكى از جن‌ها اشعارى را در مكه خوانده و همه مردم بدون آنكه وى را ببينند صداى وى را مىشنيده‌اند ! آن جن ، در اين اشعار از ابوبكر و رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم تمجيد كرده و حتى محل پنهان شدن آنان را اعلام كرده است . « 4 » گذشت كه جن امرى واقعى است اما اينكه بدون گواهى از گواهان ، گفته شود در ميان مردم آمده و از پايين تا بالاى مكه رفته و مردم صدايش را مىشنيده‌اند و خودش را نمىديده‌اند قابل قبول نيست . « 5 » 4 - از مكّه تا مدينه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در ساعات آغازين شب از خانه خود خارج شد و به سمت جنوب مكه ، مسيرى كه عكس جهت مدينه بود ، به راه افتاد . اين بدان دليل بود تا بتواند مشركان را كه احتمالًا در جادهء يثرب به دنبال وى مىرفتند براى مدت بيشترى سرگردان نگاه دارد تا در فرصت مناسب راهى يثرب شود . در روايتى كه پيش از اين گذشت آمد كه ابوبكر به سراغ رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم آمده و خبر هجرت آن حضرت را از امام على عليه السلام شنيد ( و احتمالًا با خبر گرفتن از مسير حركت ) به رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم ملحق گرديد . در واقع آنها تنها كسانى بودند كه از جريان هجرت بدين صورت آگاهى مىيافتند و آن حضرت به سوى كوه ثور آمده و در غارى كه بر آن كوه بوده پنهان شدند . از آن سوى مشركان كه چندين ساعت پس از خروج رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم متوجهء خروج آن

--> ( 1 ) . الخصال ، ج 2 ، ص 124 - 123 ؛ بحار ، ج 19 ، ص 92 ( 2 ) . بحار الانوار ، ج 19 ، ص 92 ( 3 ) . تاريخ الطبرى ، ج 2 ، ص 380 ( 4 ) . طبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 229 ، 231 ؛ قبلا مصادر بيشترى براى آن ذكر كرديم . ( 5 ) . به بحث عوامل تحريف در سيره نويسى نگاه كنيد .